Je hebt een inspectie ingepland voor je energielabel, maar wil graag een betere score halen. Slim gedacht. Een beter energielabel verhoogt niet alleen de waarde van je woning, maar verlaagt ook direct je energiekosten. Huizen met een gunstig label zijn aantrekkelijker voor kopers en huren sneller. De vraag is: welke maatregelen leveren het meeste resultaat op vóór de inspecteur langskomt?
De energielabelschaal loopt van G (minst efficiënt) tot A++++ (meest efficiënt). Elke stap omhoog betekent minder energieverbruik en lagere maandlasten. Het goede nieuws: je hoeft niet meteen je hele huis te verbouwen. Sommige aanpassingen kosten weinig maar leveren veel op. Andere vragen een grotere investering maar brengen je label met meerdere stappen vooruit.
Waar begin je?
Begin met isolatie: het fundament van elk goed label
Isolatie levert doorgaans de snelste en meest kosteneffectieve verbetering van je energielabel op. Warmte die je huis verlaat, kost geld. Isolatie houdt die warmte binnen. Dit zijn de gebieden waar je het meeste effect behaalt:
Dakisolatie: stop warmteverlies aan de bovenkant
Warmte stijgt op. Een slecht geïsoleerd dak is daarom een van de grootste energieverspillers in huis. Dakisolatie kan je energielabel met één of zelfs twee stappen verbeteren. Bij zeer hete dagen helpt goede dakisolatie ook om de warmte buiten te houden, wat scheelt in koelkosten.
De meeste daken zijn te isoleren met glaswol, steenwol of PIR-platen. Afhankelijk van je dakconstructie kies je voor isolatie aan de binnenkant (tussen de spanten) of aan de buitenkant (op de dakpannen). Heb je een plat dak? Ook dat is uitstekend te isoleren.
Resultaat: Dakisolatie bespaart gemiddeld 10-25% op je stookkosten en verbetert je label vaak met één tot twee stappen.
Vloerisolatie: voorkom opkomende kou
Veel huizen verliezen warmte door opkomende kou van onder de woning. Vooral bij huizen met een kruipruimte merk je dit aan koude voeten en hogere verwarmingskosten. Bij huizen met een hoge kruipruimte kun je zelf isolatieplaten of thermokussens aan de onderkant van de vloer bevestigen. Voor lage kruipruimtes zijn isolatiekorrels of parels geschikt die onder de vloer worden geïnjecteerd.
Heb je een betonnen vloer op de begane grond? Ook die is te isoleren door er een isolatielaag met nieuwe vloer overheen te leggen. Dit kost wel wat hoogte, maar het effect op comfort en energieverbruik is aanzienlijk.
Spouwmuurisolatie: vul de lege ruimte
Spouwmuurisolatie is een effectieve maatregel die professionele installatie vereist. De meeste huizen gebouwd tussen 1920 en 1980 hebben een spouwmuur: twee lagen steen met een lege ruimte ertussen. Die ruimte kun je opvullen met isolatiemateriaal dat warmteverlies door de muren voorkomt.
Een gespecialiseerd bedrijf boort kleine gaten in de voeg, blaast het isolatiemateriaal naar binnen en sluit de gaten weer af. Het werk is vaak binnen een dag klaar. Spouwmuurisolatie kan je energieverbruik met 15-30% verlagen.
Let op: Niet elke spouwmuur is geschikt voor isolatie. Bij vochtproblemen of een te smalle spouw moet je eerst andere oplossingen overwegen.
Grotere investeringen
Beglazing upgraden: stop de warmtelek bij je ramen
Enkel glas is een enorme energielek. Door te upgraden naar dubbel glas of hoogrendementsglas (HR++) houd je warmte veel beter vast. Dit heeft een groot effect op je energielabel en zorgt voor directe besparing op stookkosten.
Heb je al dubbel glas, maar is het ouder dan 15 jaar? Dan kan het nog steeds lonen om te vervangen door modern HR++ of zelfs HR+++ glas. Deze nieuwere varianten hebben een speciale coating die warmte weerkaatst naar binnen, waardoor ze nog veel beter isoleren dan standaard dubbel glas.
Effect op je label:
- Van enkel naar dubbel glas: minimaal één labelstap omhoog
- Van oud dubbel naar HR++ glas: vaak een halve tot hele labelstap
- Combinatie met goede kozijnen: nog beter resultaat
Vergeet de kozijnen niet. Oude houten kozijnen met kieren laten warmte ontsnappen, zelfs met goed glas. Kunststof of aluminium kozijnen met goede afdichting maken het plaatje compleet.
Verwarmingssysteem optimaliseren: efficiënter stoken
Je verwarmingssysteem is een grote energieverbruiker. Een oude cv-ketel uit de jaren 90 verbruikt soms wel 30% meer gas dan een moderne variant. Hier liggen dus flinke besparingen te halen.
HR-ketel: de standaard voor gasverwarming
Vervang een oude cv-ketel door een hoogrendementsketel (HR-ketel). Deze ketels zijn veel efficiënter in het omzetten van brandstof naar warmte. Een HR-ketel haalt meer warmte uit dezelfde hoeveelheid gas door ook de rookgassen te gebruiken voor verwarming.
Een nieuwe HR-ketel kost tussen de 2.000 en 3.500 euro inclusief installatie, maar verdient zichzelf vaak binnen 7-10 jaar terug door lagere gaskosten. Voor je energielabel maakt het verschil tussen een oude en nieuwe ketel al snel een halve tot hele stap uit.
Warmtepomp: de toekomst van verwarming
Een warmtepomp is een grotere investering maar kan je woning zelfs naar energielabel A brengen. De warmtepomp haalt warmte uit de lucht of grond om je huis te verwarmen, wat aanzienlijk energiezuiniger is dan traditionele verwarmingssystemen.
Er zijn verschillende soorten warmtepompen:
- Lucht-water warmtepomp: haalt warmte uit buitenlucht, geschikt voor de meeste woningen
- Bodem-water warmtepomp: haalt warmte uit de grond, zeer efficiënt maar duurder in aanschaf
- Hybride warmtepomp: combineert warmtepomp met HR-ketel, goed voor bestaande bouw
Een warmtepomp werkt het beste in goed geïsoleerde huizen met vloerverwarming of grote radiatoren. De investering ligt tussen 10.000 en 25.000 euro, afhankelijk van het type en de situatie. Subsidies via ISDE kunnen een deel van de kosten dekken.
Conclusie: Een warmtepomp levert de grootste labelsprong op, maar vraagt wel een flinke investering en is niet voor elk huis geschikt.
Hernieuwbare energie
Zonne-energie: wek je eigen stroom op
Zonnepanelen op je dak laten je je eigen groene stroom opwekken. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar je merkt het verschil direct in je energierekening. Het gebruik van groene energie kan je energielabel aanzienlijk verbeteren.
De gemiddelde woning heeft 8-12 zonnepanelen nodig om een groot deel van het elektriciteitsverbruik te dekken. De investering ligt rond de 5.000-8.000 euro, maar dankzij dalende prijzen en subsidies wordt het steeds toegankelijker. Zonnepanelen verdienen zichzelf gemiddeld binnen 7-10 jaar terug.
Voor je energielabel tellen zonnepanelen mee als hernieuwbare energieopwekking. Hoe meer panelen, hoe groter het effect op je label. Bij voldoende panelen kun je zelfs een energieneutraal label (A++++ of hoger) bereiken.
Let op: De inspecteur beoordeelt alleen panelen die op het moment van inspectie geïnstalleerd en aangesloten zijn. Plannen voor toekomstige panelen tellen niet mee.
Kleine aanpassingen met groot effect
Vergeet de kleinere maatregelen niet die samen een groot verschil maken. Deze investeringen kosten weinig maar leveren wel punten op bij de energielabel-berekening:
- LED-verlichting: Vervang alle traditionele lampen door LED. Dit bespaart tot 80% op verlichtingskosten.
- Tochtstrippen: Breng tochtstrippen aan bij ramen en deuren. Kost enkele tientjes maar voorkomt warmteverlies door kieren.
- Waterbesparende kranen: Installeer een waterbesparende douchekop en kranen. Dit bespaart warm water en dus energie.
- Zonwering: Goede zonwering helpt in de zomer om het huis koel te houden, wat bespaart op airconditioning of ventilatie.
- Radiatorreflectie: Plaats reflectiefolie achter radiatoren aan buitenmuren. De warmte kaatst terug de kamer in in plaats van door de muur te verdwijnen.
Resultaat: Deze kleine maatregelen leveren samen vaak een kwart tot halve labelstap op, voor een investering van enkele honderden euro’s.
Slimme aanpak
Strategische volgorde: wat doe je eerst?
Begin met de maatregelen die het meeste effect hebben voor de laagste kosten. Isolatie is meestal de eerste stap, gevolgd door beglazing en dan pas grotere investeringen zoals een nieuw verwarmingssysteem of zonnepanelen.
Zorg dat je huis goed geïsoleerd is voordat je investeert in hernieuwbare energiebronnen. Anders verlies je simpelweg de opgewekte warmte door slecht geïsoleerde daken, muren en ramen. Een warmtepomp of zonnepanelen werken het beste in een goed geïsoleerde woning.
Aanbevolen volgorde:
- Isolatie: Dak, vloer en spouwmuren eerst aanpakken
- Beglazing: Van enkel naar dubbel of HR++ glas
- Verwarming: Oude ketel vervangen door HR-ketel of warmtepomp
- Hernieuwbare energie: Zonnepanelen plaatsen
- Details: Kleine maatregelen zoals LED en tochtstrippen
Houd rekening met je budget en de huidige staat van je woning. Soms is het slimmer om in fases te werken: eerst isolatie, volgend jaar beglazing, daarna verwarming. Elk onderdeel levert al verbetering op.
Timing en voorbereiding voor de inspectie
Voer deze verbeteringen uit vóór de officiële energielabel-inspectie. De inspecteur beoordeelt de huidige staat van je woning op het moment van bezoek. Alle verbeteringen moeten dus zichtbaar en geïnstalleerd zijn tijdens de inspectie.
Bewaar alle facturen en documentatie van de uitgevoerde werkzaamheden. De inspecteur kan vragen naar installatiedatums, merken en specificaties van bijvoorbeeld je cv-ketel, warmtepomp of zonnepanelen. Hoe meer bewijs je kunt tonen, hoe beter.
Praktische tips voor de inspectiedag:
- Zorg dat alle ruimtes toegankelijk zijn (zolder, kruipruimte, stookruimte)
- Leg documentatie klaar van recente verbeteringen
- Wijs de inspecteur op uitgevoerde isolatiewerkzaamheden
- Vermeld eventuele zonnepanelen en hun specificaties
Door systematisch deze verbeteringen door te voeren, kun je je energielabel substantieel verbeteren. Het resultaat: lagere energiekosten, een hogere woningwaarde en een positieve impact op het milieu. Begin vandaag met de eerste stap, en je zult het verschil merken zodra de inspecteur je nieuwe label vaststelt.
